20 YAŞ DİŞİ (YİRMİ YAŞ DİŞİ) ÇEKİMİ

Yirmi Yaş Dişinin Çekilmesini Gerektiren Durumlar

Çürük oluşumu:

Yeni sürmekte olan dişin etrafındaki boşlukta bakteri ve plak birikimi kolay olur. Bu durum hem yirmi yaş dişinde hem de komşu ikinci azı dişinde çürük ve enfeksiyon riskini artırır. Bu bölgedeki çürüklerin fark edilmesi ve tedavisi zordur; ağrı, apse ve şişlik gelişebilir. Kısmen sürmüş veya tam süremeyen dişlerde bu risk daha yüksektir ve dişin erken dönemde çekilmesi uygun olabilir.

Perikoronit (yarı gömülü diş enfeksiyonu):

Kısmen sürmüş dişin üzerini kaplayan diş eti altında bakteri birikimi olur ve burada iltihaplanma gelişir. Ağız kokusu, ağrı, şişlik ve ağız açmada kısıtlılık (trismus) ortaya çıkabilir. Enfeksiyon lenf yolları ile yanağa ve boyuna yayılabilir. Bu bölge sürekli enfeksiyona yatkın olduğu için diş çoğu zaman çekilir.

Basınç kaynaklı ağrı:

Sürmeye çalışan diş, komşu dişe baskı uygulayarak ağrı ve dişlerde aşınmaya yol açabilir.

Ortodontik sebepler:

Ortodontik tedavi gören bireylerde yirmi yaş dişinin sürme baskısı, dişlerde yeniden çapraşıklık gelişmesine neden olabilir. Ortodontist bu nedenle çekimi önerebilir.

Protez planlaması:

Protez planlanan ağızlarda yirmi yaş dişinin ağızda kalıp kalmayacağı mutlaka değerlendirilir; çekim sonrası protez planı yeniden düzenlenebilir.

Kist oluşumu:

Gömülü dişler bazı vakalarda kist oluşumuna yol açabilir. Bu kistler kemik kaybına, çene genişlemesine, dişlerin yer değiştirmesine ve nadiren tümöral dönüşüme neden olabilir. Bu durumda diş çekilir ve kist dokusu temizlenir.

Belirti vermese bile kötü pozisyondaki diş neden çekilir?

• Yirmi yaş dişlerinin bulunduğu bölge temizliği zor bir alandır; çürük ve enfeksiyon riski yüksektir.
• Bakteri birikimi kötü ağız kokusu yapabilir.
• Yatay pozisyondaki gömülü diş, komşu dişlere basınç uygulayarak sıkışma ve dizilim bozukluğu oluşturabilir.
• Diş eti altında kalan bakteriler tekrarlayan enfeksiyonlara neden olabilir.

Bu nedenle klinik ve radyolojik değerlendirme sonucunda diş, sorun oluşturma potansiyeli yüksekse, yakın takip yerine çekim tercih edilebilir.

Yirmi yaş dişi çekimi için en uygun zaman ne zamandır?

Daha genç yaşlarda yapılan çekimler genellikle daha kolay uygulanır ve iyileşme daha hızlıdır.

40 yaş sonrasında kemik yoğunluğu artar, esneklik azalır; bu nedenle operasyon daha zor ve iyileşme süresi daha uzundur.

Akut enfeksiyon (akut perikoronitis) varken diş çekilebilir mi?

Genellikle çekim önerilmez.

Bu durumda çekim yapılırsa enfeksiyon yayılabilir ve iyileşme gecikebilir. Önce antibiyotik ve ağız gargaralarıyla enfeksiyon kontrol altına alınır, tablo sakinleştikten sonra çekim planlanır.

Diğer diş çekimlerinden farkı var mı?

Yirmi yaş dişi çekiminin zorluk derecesi, dişin pozisyonuna, kök yapısına ve kemiğin durumuna göre değişir.

• Basit çekimlerde hafif şişlik, ağrı ve kanama görülebilir.
• Bazı vakalarda cerrahi işlem gerekebilir.
• Nadiren dry socket (kuru soket) gelişebilir; bu durumda çekim boşluğunda pıhtı oluşmaz ve ağrı ortaya çıkar, ancak tedaviyle birkaç gün içinde düzelir.
• İleri yaşlarda çekim genellikle daha zor, iyileşme daha yavaştır.

Diş hekiminin verdiği önerilere uyulması komplikasyon riskini belirgin şekilde azaltır.

Operasyon Sonrası Bakım Önerileri

• Yara bölgesi kurcalanmamalıdır.
• İlk 24 saat o tarafla çiğneme yapılmamalıdır.
• Sigara içilmemelidir (iyileşmeyi geciktirir ve kanamayı artırır).
• Tükürülmemeli, pipet kullanılmamalıdır (pıhtı yerinden oynayabilir).
• Kanama varsa gazlı bezle yarım saat tampon yapılmalı, gerekirse tekrarlanmalıdır.
• Bölgeye soğuk kompres uygulanması şişliği azaltmaya yardımcı olur (20 dk uygulama – 10 dk ara).
• 24 saatten sonra ılık tuzlu su gargarası yapılabilir (tansiyonu olan hastalar dikkatli olmalıdır).

Gerekli görülen durumlarda hekim, ilaç ve ek bakım önerileri verebilir.